UKIP a'r SNP - Dewch at eich gilydd yn gytûn...

Oes angen ail-frandio UKIP?

Nid fi yw’r cyntaf i nodi bod UKIP yn ymdebygu i ryw fath o Blaid Genedlaethol Lloegr, gan chwarae’r un fath o rôl yng ngwleidyddiaeth y wlad honno ac y mae Plaid Cymru a’r SNP yn ei chwarae yng Nghymru a’r Alban. Dyw polisïau’r pleidiau ddim byd tebyg wrth gwrs, ond mae hynny oherwydd bod tir canol gwleidyddiaeth Cymru a’r Alban ymhell i’r chwith o dir canol Lloegr.

Ond mae pob un o’r pleidiau yn elwa ar bobl sydd wedi cael llond bol ar y prif bleidiau, ac eisiau i’w gwledydd gael rhagor o reolaeth dros eu materion eu hunain. Mae Plaid a’r SNP eisiau llai o ymyrraeth gan San Steffan, ac UKIP eisiau llai o ymyrraeth o Frwsel.

Serch hynny dyw UKIP ddim yn fodlon cyfaddef mai plaid i Loegr yn bennaf ydyw. Hynny er bod cefnogaeth y blaid yn yr Alban tua 2% yn unig. (Er bod cefnogaeth y blaid yn uwch yng Nghymru rwy’n siwr bod hynny i raddau yn adlewyrchu y ffaith bod canran uwch o bobl sy’n ystyried eu hunain yn Saesnon yn byw yma.) Mae'r map i'r chwith yn awgrymu bod cefnogaeth y blaid ar ei gryfaf y pellaf o Gymru a'r Alban yr ydych chi'n mynd. Mae Farage ei hun wrth ei fodd yn chwarae rhan y ‘Little Englander’ sy’n darllen y Daily Express ac yn mwynhau peint yn ei dafarn lleol.

Dros y blynyddoedd diwethaf mae polisi UKIP wedi symud o fod eisiau diddymu y Cynulliad a Senedd yr Alban, i fod eisiau sefydlu Senedd i Loegr sydd â'r un grymoedd a nhw.

Fe ddylai Plaid Cymru, yr SNP ac UKIP allu dod ymlaen â’i gilydd. Roedd yn ddiddorol felly gweld Farage yn cael ei alw’n ‘nazi scum’ gan brotestwyr yng Nghaeredin, ac yntau yn eu galw nhw’n ‘fascist scum’ yn ôl. Dydw i ddim yn credu bod yr un o'r ddwy ochr wedi ymateb mewn ffordd gytbwys fan hyn. Rwy’n credu fod perygl bod pleidiau cenedlaetholgar yn dechrau cyfeirio at ei gilydd gan ddefnyddio’r union ieithwedd ddilornus sydd wedi ei ddatblygu gan bleidiau mawr er mwyn wfftio bygythiad pleidiau fel y nhw. Oni ddylai arweinydd UKIP o bawb allu cydymdeimlo â dymuniad gwlad am ragor o hunanreolaeth, ac i’r gwrthwyneb?

Y cyfan sydd angen digwydd mewn gwirionedd yw bod UKIP yn cymryd y cam naturiol ac yn gollwng yr ‘UK’ ac ychwanegu ‘E’, ac fe fydd y pleidiau cenedlaetholgar yma yn gallu dod ymlaen yn gytûn.

Pam ydw i’n cefnogi’r Llewod?

Mae’r adeg yna o’r flwyddyn unwaith eto pan mae Cymry cenedlaetholgar yn cymryd balchder mawr mewn datgan eu gwrthwynebiad i dîm rygbi’r Llewod. Efallai y dylwn i fod yn eu mysg nhw, gan fy mod i hefyd yn wrthwynebus i greu hunaniaeth Brydeinig ar draul hunaniaeth unigryw y Cymry, Saeson, Gwyddelod ac Albanwyr.

Felly pam cefnogi’r Llewod? Dyna’r cwestiwn y gofynnodd Busking Womble i mi ar Twitter, ac fe wnes i addo ysgrifennu blog pum munud i’w ateb. 

Wel, yn gyntaf am nad ydw i’n credu bod y Llewod yn cynrychioli hunaniaeth Brydeinig. Mae gwlad cyfan annibynol arall yn rhan o’r peth, wedi’r cwbwl. Ceisiwch argyhoeddi chwaraewyr Iwerddon eu bod nhw yn chwarae i dim Prydain.

Yn fy nhyb i perygl Prydeindod yw mai diwylliant Lloegr ydyw yn bennaf, nid undeb hafal o hunaniaethau pob gwlad fel sy’n cael ei awgrymu gan sloganau fel ‘Better Together’.  Pe bai tîm y Llewod wedi ei gyfansoddi o chwaraewyr Lloegr yn bennaf gydag ambell i Gymro a Sgotyn wedi eu cynnwys ar yr esgyll fe fyddwn i’n derbyn y feirniadaeth. Ond yn ddiweddar made’r Llewod wedi ymdebygu i gynghrair o chwaraewyr Celtaidd, gydag ambell i Sais yn y pac. 

Mae'r chwaraewyr yn dweud bod cynrychioli'r Llewod yn 'anrhydedd anferth' ond rwy'n credu bod gan hynny fwy i'w wneud efo'r ffaith ei fod yn dim hynod o anodd cael mynediad iddo, yn hytrach nag unrhyw falchder Prydeinig. Os all Ray Gravell gymryd balchder wrth eu cynrychioli mae'n anodd dadlau bod elfen Prydeinig iawn i'r peth.

Yn bersonol rwy'n gweld y tîm fel ryw fath o ‘y gorau o’r Chwe Gwlad heb Ffrainc a Sergio Parisse’. A dweud y gwir fe fyddwn yn ddigon hapus i ymestyn ffiniau’r tîm i ganiatáu i chwaraewyr eraill o Ewrop gymryd rhan, fel y digwyddodd â Cwpan Ryder. Beth sy’n atal hyn rhag digwydd? Y ffaith bod gan y chwaraewyr iaith yn gyffredin? Traddodiad? Pwy a wyr, ond dyna’r fformat. Hoffwn i symud tymor rygbi hemisffer y gogledd i’r haf, ond does gen i ddim rheolaeth dros y peth, felly rhaid derbyn y drefn fel ag y mae.

Efallai na fyddai angen y Llewod pe bai timoedd y Chwe Gwlad yn maeddu Seland Newydd, Awstralia a De Affrica yn aml. Ond y gwirionedd yw cyfuno ein chwaraewyr gorau fel ryw fath o Transformer-dal-wy yw un o’r unig gyfleon i gystadlu ar yr un lefel â nhw. Hyd yn oed wedyn rydyn ni wedi colli saith o’r wyth gêm prawf diwethaf.

Yn ogystal a hynny mae'r ffaith bod y gemau yn tueddu i fod yn rhai o safon uchel iawn. Oherwydd bod y gemau mor brin ac yn golygu cymaint, mae’r chwaraewyr yn gadael popeth ar y cae. Rwy’n siwr i mi glywed rhywun yn dweud unwaith bod y tair gêm prawf i gyd yn gyfystyr â ffeinal Cwpan y Byd, ac mae’n sicr yn teimlo felly. 

Ond efallai mai’r gwirionedd yw fy mod i’n dipyn o sucker am unrhyw fath o heip. Fe alla’i wylio unrhyw gamp dim ond bod y cyfryngau yn gwneud mor a mynydd o’r peth – a hynny er fy mod i’n ddarlithydd mewn adran cyfryngau ac yn ymwybodol o’r holl driciau y maen nhw’n eu defnyddio i greu’r fath gyffro ynddaf yn y lle cynta'.

Ydi Plaid Cymru yn rhy neis?

Rwy’n dilyn siaradwyr Cymraeg ar Twitter yn bennaf, ac felly pan mae Plaid Cymru yn cael cam mae fy ffrwd yn tueddu i ffrwydro â chynddaredd. Y newyddion drwg y tro hyn yw bod Llafur wedi penderfynu neidio i’r gwely â’r grŵp annibynnol ar Ynys Môn.

O ganlyniad trydarwyd llond toreth o negeseuon yn cwyno am frad, cynghorwyr diegwyddor, celwydd, ac yn y blaen.

Y gwyn pennaf yw bod Llafur wedi ymgyrchu ar yr ynys gan ddweud ei fod yn hen bryd cael gwared ar yr holl aelodau annibynnol, yn sgil y rhwygiadau oedd wedi gwneud smonach o wleidyddiaeth yr ynys dros y blynyddoedd diwethaf.

Ond, fel y dywed Vaughan Roderick ar wefan y BBC, “the independents proved a tougher nut to crack than people expected”. Hynny yw, fe ddewisodd bron i hanner trigolion Ynys Môn bleidleisio o’u plaid nhw.

Y disgwyl ymysg aelodau Plaid Cymru oedd y byddai eu plaid nhw a Llafur yn clymbleidio. Ond yn hytrach fe ffurfiodd y cynghorwyr annibynnol grŵp ac fe glymbleidiodd Llafur â nhw.

O ystyried mai clymblaid o gynghorwyr annibynnol oedd yn rhedeg Ynys Môn cyn yr etholiad, nid oedd y ffaith eu bod nhw wedi penderfynu ffurfio grŵp unwaith eto yn syndod mawr. A dweud y gwir roeddwn i wedi cymryd yn ganiataol mae hynny fyddai’n digwydd - fel un sy’n byw ar y ffin rhwng Ceredigion, Sir Benfro a Sir Gar, rwy’n gwybod nad yw’r fath drefniant yn anghyffredin y tu hwnt i Fôn chwaith.

Ond y sioc fwyaf i nifer oedd bod Llafur wedi penderfynu clymbleidio â’r grŵp annibynnol, ar ôl galw ar yr etholwyr i gael eu gwared nhw. Ac efallai bod Llafur wedi bod ychydig yn dan-din. Ond dyna yw gwleidyddiaeth. Doedd ganddyn nhw ddim byd i’w golli - dim ond tri chynghorydd sydd gyda nhw - a nawr fe fydd ganddyn nhw fwy o ddweud dros bolisïau’r ynys na Phlaid Cymru sydd â 12 cynghorydd.

Dyw Llafur heb wneud unrhyw beth y tu hwnt i’r arfer fan hyn. Nid yw ymosod ar blaid, neu grŵp annibynnol, cyn etholiad ag yna clymbleidio â nhw ar ôl etholiad yn beth anghyffredin. Roedd y Democratiaid Rhyddfrydol a’r Ceidwadwyr yn ymosod ar ei gilydd cyn etholiad 2010, roedd Plaid Cymru a Llafur yn ymosod ar ei gilydd cyn etholiad 2007.

Y ffaith yw bod Ynys Môn wedi penderfynu, yn groes i gyngor Llafur, i gadw gafael ar eu cynghorwyr annibynnol. Roedd Llafur wedi gwneud pob ymdrech i’w argyhoeddi nhw i wneud fel arall. Roedd Llywodraeth Cymru hyd yn oed wedi helpu’r achos gan ohirio’r etholiadau am flwyddyn a newid y system etholiadol i un aml-aelod - system sy’n tueddi i ffafrio pleidiau yn hytrach nag unigolion.

Ond yn wyneb penderfyniad democrataidd pobl Ynys Môn, fe wnaeth Llafur y gorau o sefyllfa wael a sicrhau fod ganddyn nhw ddylanwad ar y cyngor.

Mae rhai o fewn Plaid wedi awgrymu y bydd y glymblaid o fantais i Blaid Cymru yn y pen draw. Bydd y grŵp annibynnol yn dechrau ffraeo eto a Llafur yn cael eu niweidio o ganlyniad. Fe allai hynny ddigwydd, ac fe allai ddim. Fe allai Plaid Cymru fod wedi cyrraedd eu penllanw etholiadol ar yr ynys, heb ddim i’w ddangos amdano.

Pe bawn i’n sgidiau Plaid Cymru, fe fyddwn i wedi cysylltu ag ambell i gynghorydd annibynnol yn syth ar ôl yr etholiad a dod i gytundeb. Dim ond llond llaw oedd eu hangen. Ond rywsut, mae Plaid Cymru yn rhy neis i wneud hynny, yn rhy egwyddorol. Rhinwedd sydd ddim bob tro o fantais mewn gwleidyddiaeth.

Nid yw hyn yn wir yn achos Môn yn unig. Bron bob dydd rydw i’n clywed cwynion bod Llafur wedi torri eu gair ar hyn a’r llall, neu wedi dweud un peth ac yna pleidleisio fel arall.

Yn hyn o beth mae Plaid yn fy atgoffa i o’r Democratiaid yn yr Unol Daleithiau. Hyd yn oed pan maen nhw mewn sefyllfa etholiadol gryfach na’u gwrthwynebwyr, y Gweriniaethwyr, mae’r Democratiaid yn rhy neis i gymryd mantais lawn. Ac mae’r Gweriniaethwyr, sy’n ddigon hapus i ymddwyn fel bastads di-egwyddor, yn achub y blaen arnyn nhw. Mae’r Democratiaid yn cwyno am hyn, ond does dim byd yn newid.

Hoffwn i petai Plaid Cymru yn ymddwyn fel bastad di-egwyddor weithiau.

Why I send my kids to a Welsh medium school

One of the kids - enjoying Cyw and Rapsgaliwn!

Wales is lucky to be a bilingual nation. Having two languages, especially two languages that come with such deep and vibrant cultures attached, has been a great asset to this country.

I consider myself lucky to have gone to a Welsh language primary and secondary school.

Being able to speak Welsh gives you access to a whole other culture. Countless books, festivals, television shows, songs, stretching back decades, centuries, and millennia, all are made available to me by the simple fact that my parents decided to give me a Welsh medium education.

Languages aren’t simply an interchangeable series of signs. They create meaning in different ways. A different language allows you to see the world differently.

Having access to this second world hasn't hindered my ability to speak English in any way. I am now a university lecturer and teach through the medium of both languages.

I can enjoy what the Welsh language has to offer as well as the English language. I can read the Mabinogi one minute and turn to Shakespeare the next.

I can flick over from the X Factor to the Eisteddfod and back again (although the latter has by far the better singers).

Learning a new language is a win-win situation. It doesn’t push any other information out of your brain. You get what you would have gotten anyway, and a lot more besides.

Why I'd want to deprive my own kids of this same benefit, and confine them to one language when the local school offers a linguistic BOGOF, I can't possibly imagine.

This may seem obvious to you, reader, but it seems that one particular anti-Welsh language ‘campaigner’ in Ceredigion has a hard time swallowing these basic facts.

A website run by this anonymous fellow received a large amount of press coverage in the Daily Mail and Telegraph last week, despite the fact that his claims were wholly unsubstantiated.

Note: He refers to himself on the website and twitter account as ‘we’, but I’m quite sure that this is the royal ‘we’. There’s no one else involved. (Although there seems to be a remarkable correlation between his opinion and one other account he's retweeting).

On his website he claims to be an entirely reasonable fellow who wants a discussion about Welsh medium education in Ceredigion.

However, his website originally contained allegations that children had been punished for speaking English in the classroom – allegations which have now been removed (because they were untrue).

Being a parent myself with children who are and will be attending a Welsh medium school in Ceredigion, I decided to challenge this fellow on Twitter.

His responses revealed the true nature of his ignorance regarding welsh medium education. Consider a few of these pearls:

“Join us on our glorious march out of the dark ages - we say ONE world ONE language.”

I can imagine Spanish, French and Chinese may have something to say about this.

“Let's talk economics - welsh is fine for songs and poetry at the Eisteddfod but English is the exciting language of science and progress.”

So English isn’t allowed to discuss songs and poetry then? Or does this arbitrary rule only work one way?

“When schools become all Welsh it is a statement to the world that says we do not want progress.”

No, they think ‘Oh, there’s another language. There’s thousands of them’.

So do French schools not want progress? Arabic schools? What about those Japanese schools? Urdu? Who wants progress and who doesn’t, hands up.

Unsurprisingly, what is taught at these schools is actually a rather better indication of the quality of the education that the language in which it is taught.

The ironic thing perhaps is that those opposed to Welsh medium education underestimate the spread of English. They seem to think you can live your life as a monoglot Welsh speaker. That hasn’t been the case since the middle of the 19th century.

Every Welsh speaker can speak English! I cannot emphasise that enough.

“If the world didn’t waste time catering to different languages, science would be more advanced. Its political correctness gone mad!”

I wonder if scientists at the multi-lingual Cern laboratory are saying ‘If only we’d abolished all these pesky languages, we’d have found that damned Higgs boson by now!’ Probably not, they’re clever people after all.

“I am proud to be Welsh but it doesn't look good to multinational businesses that we school our kids in Welsh.”

What multinational businesses are these? McDonalds? Apple? Google? Microsoft? Exxon?

Since these companies deal with hundreds of languages world-wide from day to day, the fact that a few kids were taught in Welsh is likely to be the least of their worries.

So I doubt ‘multinational business’ are particularly perturbed to be honest. Even if they did have a requirement that staff can speak English, let us not forget that all Welsh speakers can also speak English too.

And so on…

As a lecturer in the history of journalism these statements are very familiar to me. In fact you could pick them out of a manuscript from the 16th century, or a 19th century newspaper.

Here we have the age old and endlessly debunked, argument that the Welsh language is somehow holding back the people of Wales.

In fact historically the opposite is true. This attitude helped to keep Wales in the “dark ages” far longer than it needed to be.

The charitable trusts that were sent to educate the populace in the 17^th century insisted on English only education, for the precise reasons outlined by our friend above.

They failed, and Wales was only dragged out of the “dark ages” when pioneers such as Griffith Jones introduced Welsh medium schools in the 18^th century.

The idea that you have to speak only English to get a good job in Wales in also an anachronism, that dates back to the Acts of Union that legislated that only English speakers could hold important posts in the country.

Luckily today we live in a more enlightened Wales where neither language is a barrier to progress.

My children can attend a Welsh medium school in Ceredigion and I can be confident that they will be able to speak both English and Welsh by the time they’re five years old.

The Welsh language is no more of a hindrance to speaking English and getting a job through the medium of English than, say, being able to drive a car hinders your ability to be able to climb a flight of stairs.

It’s an extra skill, and a handy one to have in many cases.

When I challenged our friend on this, he claimed that he represented “the silent majority” who are “campaigning for fairness”.

As a journalist I’ve met people the length and breadth of Wales and can confirm that there isn’t an anti-Welsh language majority in the country. Especially in Ceredigion, where roughly 50% of the population can speak Welsh themselves. Even amongst those who are able to speak English only, the vast majority are supportive of the language.

He then argued that “the child cannot focus on the language of business. The science says two languages is at the expense of things like maths .”

The science doesn’t say anything of the sort. In fact it seems to suggest that bilingualism enhances cognitive activity.

When challenged to produce evidence he retorted: “we must not waste time arguing about minor details, we should think about grand ideas and plans for the future though”.

Minor details? Either Welsh medium education is bad for our children or it isn’t. Unless he can provide any evidence that it is, it’s time to pack up the campaign and retire.

He finished with a plea: “but does progress count for nothing? Does it mean anything to you?”

Yes, progress does matter to me. And yes, it seems as if we have not advanced as far as I had hoped. I thought we were done rebutting arguments like this back in the Victorian age!